RSS

«Η παιδεία, σαν την πλούσια χώρα, παράγει όλα τα αγαθά»

11 Apr

Δημοσιεύτηκε 11/4/13 στο thinkfree.gr

Ο τίτλος του παρόντος άρθρου είναι ένα από τα πολλά γνωμικά του Σωκράτη για την παιδεία. Φυσικά έχουν γραφτεί, και θα γράφονται, αμέτρητες σειρές, άρθρα, απόψεις και δοκίμια για την παιδεία. Αν έχουμε αυτήν που μας αρμόζει, αν είναι καλή, αν είναι κακή, που ξεκινάει και που τελειώνει η παιδεία μας και άλλα τέτοια πολλά. Το ότι υπάρχουν πολλές απόψεις και ακόμη περισσότερο ενδιαφέρον για την παιδεία είναι θεμιτό και δεκτό. Το ότι δεν μπορούμε να συμφωνήσουμε σε βασικά πράγματα είναι τουλάχιστον περίεργο.

Πριν περάσουμε σε μερικές αναλύσεις επί συγκεκριμένων ζητημάτων θεωρώ επιβεβλημένο να τονίσω πως, τουλάχιστον κατά τη γνώμη του γράφοντος, η παιδεία προφανώς ξεκινάει από πολύ μικρή ηλικία και υπεύθυνη για αυτήν είναι η οικογένεια. Από εκεί και πέρα η διαδικασία της μάθησης, είτε επαγγελματικών δεξιοτήτων είτε η γενικότερη απόκτηση γνώσεων και η ανάπτυξη κριτικής σκέψης, δε σταματά ούτε μετά το λύκειο, ούτε μετά το πανεπιστήμιο ούτε και μετά από μεταπτυχιακά, διατριβές και έρευνες. Μετά το πέρας των σπουδών οποιοσδήποτε πολίτης οφείλει να ενημερώνεται και να διαθέτει κριτική σκέψη, όλη αυτή η διαδικασία εντάσσεται ως ένα μικρό κομμάτι της προσωπικής παιδείας του καθενός. Ισχύει προφανώς το «γηράσκω αεί διδασκόμενος».

Δεύτερο ζήτημα που πιστεύω πως είναι σημαντικό συνήθως το αγνοούμε είναι ότι υποβαθμίζουμε τους εαυτούς μας πολύ συχνά όσον αφορά το επίπεδο γνώσης που λαμβάνουμε στα ελληνικά σχολεία και πανεπιστήμια. Φυσικά, δεν λέω πως όλα κυλούν ρόδινα και είμαστε τέλειοι αλλά το ότι πολλοί έλληνες απόφοιτοι λυκείου σπουδάζουν σε πολύ καλά πανεπιστήμια του εξωτερικού και διαπρέπουν είναι ένα δείγμα. Το ίδιο ισχύει και για τους αποφοίτους της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης. Δεν παραγνωρίζω το γεγονός πως για να το καταφέρουν αυτό χύνεται πολύς ιδρώτας και προσωπικός κόπος αλλά αυτό σημαίνει ότι υπάρχουν καλά θεμέλια.

Πάμε τώρα στα προβλήματα. Υποδομές. Μεγάλο πρόβλημα με πολλές προεκτάσεις. Ελλείψεις υπάρχουν, όχι παντού αλλά σε πολλά ζητήματα. Το θέμα όμως είναι, και μακάρι να κάνω λάθος, πως ακόμα και εκεί που υπάρχουν υποδομές εμείς οι ίδιοι είτε δε τις σεβόμαστε είτε δεν τις λειτουργούμε σωστά. Έχουμε την απαίτηση να είναι όλα στην εντέλεια, και διαμαρτυρόμαστε με διάφορους τρόπους όταν δε συμβαίνει αυτό, εκτός από εμάς τους ίδιους. Και εδώ δίπλα στην παιδεία κολλάει το θέμα της νοοτροπίας και της κουλτούρας. Διότι πως απαιτούμε καλύτερους νόμους, περισσότερα χρήματα, καλύτερες προοπτικές την ίδια στιγμή που δάσκαλοι και καθηγητές με το ζόρι δέχονται να αξιολογηθούν, μερίδες φοιτητώνκλείνουν αει-τει στο όνομα τρίτων και υπό την ασπίδα του δήθεν ασύλου ιδεών ενώ συνδικαλιστές πρυτάνεις ή δάσκαλοι απειλούν θεούς και δαίμονες για την προστασία συντεχνιακών κεκτημένων(όχι όλοι και όχι πάντα, μα δυστυχώς συμβαίνει και αυτό). Τρανό παράδειγμα μας έρχεται από το μακρινό 2005 όπου για πάνω από ένα μήνα τα παιδιά δεν πήγαιναν στο δημοτικό γιατί κάποιοι από τους δασκάλους ζητούσαν μία μικρή αύξηση της τάξης του 45%!

Το χειρότερο σε όλα τα παραπάνω γραφικά παραδείγματα δεν είναι πως απλά συμβαίνουν αλλά πως ο λογικά σκεπτόμενος κόσμος συχνά πυκνά τα αποδέχεται. Μέχρι να γίνει λοιπόν μια ολοκληρωμένη «επανάσταση της λογικής» θα είμαστε θεατές  σε παρόμοια περιστατικά. Για να μη συμβεί όμως αυτό θεωρώ πως δεν πρέπει κανένας πολίτης να ξεχνά πως η γνώση είναι δύναμη και η καλλιέργεια του μυαλού και του χαρακτήρα προσωπική υπόθεση από ένα σημείο και μετά. Επομένως προσωπικά θεωρώ πως η παιδεία δεν είναι απλώς μία διαδικασία άκριτης απορρόφησης και εμπέδωσης πληροφοριών αλλά διάπλασης συνειδήσεων, χαρακτήρα και κριτικής σκέψης.

Επομένως για να βελτιωθεί το τοπίο, πέρα από κινήσεις και νόμους προς όφελος του κοινωνικού συνόλου χρειάζεται και σωστή νοοτροπία.

Γράφει ο Τάσος Μπανιώρας / Μεταπτυχιακός φοιτητής τμήματος πληροφορικής ΑΠΘ

 

Advertisements
 

Tags: , , , ,

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s